Xín Mần Xuân 2010

Đi trên con đường ngoằn ngoèo miền Tây qua cầu km 17, Xín Mần hiện ra đưa tôi thoáng chút trở về kỷ niệm. Nhớ nhất và cũng gian nan nhất lần đầu tôi vào huyện cũng trên con đường này, nhầy nhụa, đi gần 2 ngày từ thị xã Hà Giang mới đến thị trấn Cốc Pài, đó là mùa mưa năm 1998. Mới đó đã 11, 12 năm đi qua, giờ vào Xín Mần không những con đường đã to, rộng, mà ngay cả các con đường đi từ xã nọ sang xã kia, từ thôn này, đến bản nọ cũng đã nối liền, không còn cách trở nữa. Trưởng phòng Công thương huyện Xín Mần, Vũ Minh Hùng phấn khởi: Bước sang năm 2010, Xín Mần có 12/19 xã đường ô tô đã rải nhựa và 186 thôn bản đã có đường về thôn, trong số đó trên 70% số thôn bản có đường ô tô, toàn bộ hệ thống cầu cứng, cầu treo bán kiên cố đã khơi thông toàn bộ hệ thống giao thông ngoại tỉnh, nội vùng, có thể nói và khẳng định: Xín Mần Xuân 2010 có ở tất cả các nẻo đường, các cây cầu “hẹn niềm vui” cho các nam thanh, nữ tú đến tuổi cập kê hẹn hò. Nhớ chút kỷ niệm cuối tháng 11.2009, khi 3 cây cầu treo cuối cùng nối về làng Dao Phiêng Lang (Khuôn Lùng) hay về Bản Vẽ; Bản Pó (Nà Chì) đồng bào nơi đây vui mở hội, mở trâu ăn mừng, đêm về mở hội hát cọi, hát lướn, nhảy lửa... làm đắm say biết bao du khách đến làng. Ai đó đã từng nhận xét: Có về làng mới hiểu được, biết được nét tinh tế trong đời sống văn hóa cộng đồng. Điều đó càng tỏ hơn trong sinh hoạt làng xóm chính là sự tương thân, tương ái, đoàn kết của đồng bào. Tại đó, mọi đắng cay, ngọt bùi, đều được xẻ chia. Câu chuyện xóa 819 nhà tạm ở Xín Mần năm qua là sự thật rất đáng ghi nhận. Tại xã biên giới khó khăn nhất huyện Xín Mần, đồng bào giúp nhau bằng có gì, giúp nấy. Anh Vàng Văn Khón, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Xã Pà Vầy Sủ có 7 thôn bản giáp biên. Trông vào 7 thôn, thì cả 7 thôn toàn đá dựng ngược. Đất canh tác ít, đường mới mở về thôn, kinh tế còn chậm phát triển, nhưng đồng bào đã cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước đã XNT bằng công sức mỗi người, bằng ngô gia đình có, lợn, gà tại chuồng mỗi nhà, đem đến các nhà XNT để: Vừa giúp công, giúp cái ăn, làm nhà mới. Xuân này, xã Pà Vầy Sủ, cũng như các xã khác trong huyện, tất tật mọi hộ nghèo đều đã đón tết trong các ngôi nhà mới. Bí thư Huyện ủy Xín Mần Dương Minh Hòa cho rằng: Bước sang năm 2010, Xín Mần đã được “đặt trên” đường ray chạy tàu, vấn đề là lái sao cho con tàu chạy đúng đường ray, đúng tuyến để sớm cán đích “no ấm”. Trung tâm thị trấn Cốc Pài Xuân này như vui hơn, hội Xuân được mở khắp các thôn từ: Chúng Chải, đến xuôi Thầu vào Na Sai (thôn vùng 3). Tại thôn Súng Sảng, vui hơn cả là đội 2 thôn Lùng Sáng có 61 hộ, 375 con người mới hạ sơn từ Suôi Thầu xuống xây dựng làng mới. Tháng 8.2008, Xín Mần tổ chức di dời 33 hộ vùng sạt lở Đán Khao, xã Bản Ngò; năm 2009, tháng 6 di dời 61 hộ từ Suôi Thầu về Lùng Sáng. Các làng mới dựng lên được quy hoạch ngăn nắp, có đường, điện, trường học, nhà trụ sở thôn, nước sinh hoạt và trồng cấy. Kinh tế năm 2009 lại được mùa với trên 30.000 tấn lương thực. Điện về trên 75% thôn bản, đường dân sinh đến 186 thôn bản, trường học các cấp từ: Mầm non, tiểu học, THCS và THPT có cả ở 19/19 xã, thị trấn (2 trường PTTH là cấp III Cốc Pài – Nà Chì). Cầu nối liền bản xa, xóm gần, chợ có 19/19 xã, trong đó chợ Mốc 198 (Mốc 5) được đầu tư mở rộng, quy hoạch nâng cấp “tầm quốc tế”. Theo đó là 19/19 xã đều có trạm y tế 2 tầng, các công trình nhà công vụ thôn đang được đầu tư xây dựng bằng sự kết hợp “Nội lực địa phương, cộng sự đầu tư của Nhà nước”. Hệ thống kênh mương, đập đầu mối, kênh dẫn nội đồng đã phủ rộng diện tích canh tác giúp dân “làm chắc - ăn chắc” một năm 2 vụ chính, 1 vụ phụ, đưa năng suất cây trồng tăng, đảm bảo đời sống người dân từng bước cải thiện, nâng cao. Trong các lĩnh vực xây dựng cơ bản, công tác quy hoạch sử dụng đất đai được quy hoạch, gắn phát triển đi đôi bảo vệ môi trường. Hàng năm trồng trên 1.000 ha rừng. Quy hoạch vùng chè chất lượng cao, vùng thảo quả, vùng suối, sông cho phát triển thủy điện, gắn liền quy hoạch dân cư, tạo thành quy hoạch tổng thể có tầm nhìn dài hạn cho phát triển kinh tế, an sinh xã hội, đảm bảo cảnh quan, bản sắc dân tộc. Với 18 dân tộc anh em, mùa xuân ở Xín Mần như “nở rộ”… sắc màu thổ cẩm và rộn ràng các làn điệu dân ca. Đến Xín Mần không chỉ được xem, biết đến đội văn nghệ “Hương trà miền Tây” mà còn được đắm mình trong các làn sáo Mông, khèn lá La Chí, then, cọi của đồng bào Tày, Nùng, được ngắm nhìn các thôn nữ miền sơn cước dạo hội, vui xuân. Thưởng một chút rượu ngô Làng Táo ướp men rừng, nhấm chút trà Chế Là thơm ngọt, hưởng thêm chút mật ong rừng Chí Cà, hay ăn chút bánh chưng xanh gạo nếp cái Quảng Nguyên, tham quan nghiên cứu Bãi đá cổ Nấm Dẩn, di tích Quốc gia được bảo tồn. Không dừng lại ở đó, trong lúc men xuân ngây ngất, tôi ghé thăm rừng nguyên sinh hàng ngàn ha Đèo Gió, xem Thác Gió ủ mình trong rừng già, rồi chợt nhớ, chợt mường tượng về cảnh Tiên giáng trần trong các chuyện, giai thoại, huyền thoại, để rồi như yêu hơn, mến hơn con người, sông núi miền Tây nơi đầu nguồn sông Chảy.

Cắt băng khánh thành cầu về bản ở xã Khuôn Lùng.

Đi cùng anh Hà Xuân Bình, Chủ tịch UBND huyện về thôn Lùng Sáng tâm sự: Trưởng thành từ anh lính biên giới, đi qua nông – lâm nghiệp, rồi lên làm quản lý mới thấu cái khó ở Xín Mần, mới hiểu nông nghiệp, nông dân, nông thôn miền Tây. Nghị quyết 30a là cơ hội lớn để Xín Mần hết nghèo. Mới đó, Xín Mần nhận được sự hỗ trợ tích cực của tập đoàn Ngân hàng Liên Việt, của Tổng Công ty Hàng Hải Việt Nam, đây là “đòn bẩy” tích cực để Xín Mần bước vào trang mới của sự phát triển bền vững. Lấy nông nghiệp, nông thôn làm trọng tâm để thúc đây sản xuất hàng hóa. Lấy giáo dục - đào tạo làm “chìa khóa” để “mở cửa” công nghệ, cũng như áp dụng tiến bộ KHKT vào đời sống, sản xuất. Lấy sức dân để xây dựng hạ tầng, làm các công trình “Đại đoàn kết” và qua đó cũng là nơi tụ hội của sức mạnh dân tộc, sức mạnh Xín Mần để đi lên.

Trong lúc vui trao đổi, lão nông Giàng Sao Lềnh, thôn Lùng Sáng, làng mới hạ sơn, đã mang ra chai rượu ngô, chắt ra 1 cái bát sành to: “Ta uống chung một bát cũng là chung sức, chung lòng với nhau để cho Tết này vui, Tết sau còn vui hơn nữa…”. Tình người ấm áp là không khí đầu năm 2010 ở Xín Mần trong mùa Xuân này.

Bài, ảnh: Nguyễn Hùng