“Mùa xuân là Tết trồng cây...”

 “Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân”. Lời dạy của Bác Hồ cách đây mấy mươi năm vẫn đang được các thế hệ người Việt Nam tích cực thực hiện. Với mục tiêu nâng cao độ che phủ của rừng, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách phát triển rừng. Các dự án mang tính chuyên biệt về trồng rừng như 661, các chương trình trồng rừng lồng ghép với các dự án đã mang màu xanh về trên những cánh rừng. Việc trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, trồng rừng kinh tế đã trở thành hành động tự nguyện của nhiều người dân. Ông Hoàng Ngọc Tường, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Giang cho biết: Mấy năm gần đây, diện tích rừng trồng được tăng lên, các hiện tượng khai thác rừng trái phép đã giảm nhiều. Đạt được kết quả trên, ngoài sự vào cuộc tích cực của lực lượng Kiểm lâm - cơ quan chuyên trách bảo vệ rừng, còn có yếu tố quan trọng đó là nhận thức của người dân đã được nâng lên. Thông qua chủ trương chuyển đổi diện tích rừng nghèo kiệt sang trồng rừng kinh tế, người dân đã có thu nhập ổn định từ rừng.

Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Viết Xuân kiểm tra thực tế phong trào trồng rừng kinh tế tại xã Thượng Bình (Bắc Quang).

Trong những ngày đất trời, con người đang hoà quyện trong hương sắc mùa Xuân, được chứng kiến cái màu xanh yêu dấu của cây rừng đang trải dài trên những triền đồi, nghe tiếng chim muông líu lo ca hát mà thấy lòng nhẹ nhõm, thanh bình biết bao. Nhiều năm theo dõi các hoạt động liên quan đến rừng, chúng tôi nhận thấy, chưa bao giờ phong trào trồng rừng kinh tế lại phát triển như hiện nay. Việc trồng rừng kinh tế đã manh nha từ nhiều năm nhưng chỉ thực sự bùng phát khi tỉnh ta thực hiện cơ chế mở, kêu gọi, thu hút doanh nghiệp liên kết với dân trồng rừng và hỗ trợ lương thực để người dân tham gia trồng, bảo vệ rừng. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn về giống, vốn, thời tiết nhưng diện tích trồng rừng kinh tế trên địa bàn tỉnh năm qua vẫn đạt 13.465 ha, tăng 1.157 ha. Trước đây, vào những ngày giáp hạt, những ngày nhàn rỗi, người dân đói ăn, thiếu việc làm lại vác dao lên rừng chặt gỗ bán lấy tiền mua lương thực. Nhưng khi các chính sách hỗ trợ lương thực trồng rừng được triển khai vừa giúp người dân giải quyết được lương thực, vừa nâng cao được nhận thức, trách nhiệm của người dân đối với việc trồng rừng, bảo vệ, chăm sóc rừng.

Phong trào trồng rừng kinh tế ở xã Đông Thành (Bắc Quang) đang phát triển mạnh.

Một trong những dự án có tác động rất lớn đến đời sống người dân đó là Dự án Bảo vệ và phát triển rừng 4 huyện vùng cao núi đá phía Bắc. Thực hiện mục tiêu bảo vệ, phát triển vốn rừng, tỉnh ta đã triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ rừng nhưng tình trạng chặt phá rừng làm nương rẫy, khai thác gỗ vẫn diễn ra thường xuyên và có biểu hiện phức tạp. Nguyên nhân chính vẫn do đói nghèo, vậy chỉ cần giải quyết được vấn đề thu nhập và lương thực thì người dân sẽ tự nguyện tham gia bảo vệ, trồng rừng. Dự án bảo vệ và phát triển rừng tại 4 huyện vùng cao núi đá phía Bắc là dự án kiểu mẫu lần đầu tiên được thực hiện với phương thức người dân được hỗ trợ lương thực để trồng rừng. Ngay khi triển khai, chủ trương trồng rừng hỗ trợ lương thực trên địa bàn 68 xã, thị trấn của 4 huyện Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc đã được người dân nhiệt tình hưởng ứng.

Năm đầu thực hiện dự án, tại 4 huyện đã có 56.400 ha rừng thuộc đối tượng khoanh nuôi bảo vệ được dự án hỗ trợ 564 tấn gạo. Năm 2009, có trên 100 nghìn ha rừng trồng mới, khoanh nuôi, bảo vệ và được hỗ trợ 1.575 tấn gạo. Sau 2 năm triển khai, dự án đã mang lại hiệu quả KT-XH một cách rõ nét. Ngoài việc cải thiện chất lượng cuộc sống người dân do có thu nhập, có gạo khi tham gia dự án, còn nâng cao nhận thức cho người dân về vai trò, lợi ích của rừng. Mấy năm trước đây, đi trên 4 huyện vùng cao núi đá phía Bắc, ta sẽ thấy nhói lòng, nhức mắt khi chỉ nhìn thấy những khoảng đồi trọc, những triền đá xám trải dài, cằn cỗi thì nay đang dần được thay bằng màu xanh của cây rừng. Dự án được triển khai với hình thức ngân sách Nhà nước đầu tư cho trồng rừng phòng hộ, khoanh nuôi, bảo vệ rừng phòng hộ, đặc dụng; đầu tư cây giống cho trồng rừng sản xuất; hỗ trợ lương thực cho các hộ trồng rừng sản xuất, quản lý bảo vệ rừng trong các tháng giáp hạt. Mục tiêu đặt ra là quản lý bảo vệ rừng trên 77.301 ha; khoanh nuôi phục hồi rừng trên 18.871 ha; trồng rừng trên 10.489 ha; trồng rừng phòng hộ môi trường 500 ha; trồng cây dược liệu 4.000 ha. Dự án thu hút các hộ gia đình trên địa bàn tham gia vào các hoạt động sản xuất lâm nghiệp, tạo thêm việc làm cho trên 10 nghìn lao động.

Cùng với các dự án trồng rừng vùng cao, tại các huyện vùng thấp, những nơi có điều kiện, phong trào chuyển đổi diện tích rừng nghèo kiệt sang trồng rừng kinh tế đang phát triển mạnh. Mỗi năm, tại các huyện Quang Bình, Bắc Quang, Bắc Mê...có hàng chục nghìn ha rừng kinh tế được trồng và chỉ sau một chu kỳ trồng keo, mỗi hộ đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng. Khắp các xã của huyện Bắc Quang như Thượng Bình, Đông Thành, người dân đã tự giác, tự nguyện chuyển đổi diện tích rừng nghèo kiệt, rừng tạp sang trồng rừng kinh tế. Ông Nguyễn Doãn Chương, Chủ tịch UBND xã Đông Thành cho biết: Phong trào nhà nhà trồng rừng, người người trồng rừng đã góp phần tích cực trong việc nâng độ che phủ của rừng, bảo vệ tốt diện tích rừng đầu nguồn. Nhận thức rõ hiệu ích của bảo vệ, phát triển rừng, các hộ dân đã chủ động bỏ vốn trồng rừng, bảo vệ rừng theo các chương trình, dự án đầu tư của Nhà nước.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hoàng Ngọc Tường, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm cho biết: Những kết quả đạt được trong thời gian qua, chứng tỏ nhận thức của người dân đối với trồng và phát triển rừng đã có nhiều thay đổi và cũng khẳng định chủ trương phát triển rừng của Đảng, Nhà nước đang thực sự đi vào cuộc sống, có tác động lớn đến đời sống của nhân dân. Từ việc chỉ khai thác nguồn lợi sẵn có từ rừng, người dân đã biết tham gia trồng, bảo vệ rừng để nguồn lợi đó mãi trường tồn cùng cuộc sống của người dân.

         Bài, ảnh:  Thiên Thanh