.

 Người Pà Thẻn xây dựng đời sống văn hoá.

Trong những năm qua, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” đã được triển khai sâu rộng ở các địa phương trong cả nước, được toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tích cực hưởng ứng và đã đạt được kết quả đáng khích lệ. Cùng với 54 dân tộc anh em trên đất nước, người Pà Thẻn, ở thôn My Bắc, xã Tân Bắc (Quang Bình) đã ra sức thi đua, cùng chung sức, đồng lòng xây dựng cuộc sống mới trên quê hương của mình.

Niềm vui của thiếu nữ Pà Thẻn trên những nương chè năng xuất cao

Những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, cùng với sự nỗ lực phấn đấu vươn lên của nhân dân, đờì sống của bà con dân tộc Pà Thẻn ở thôn My Bắc đã từng bước được nâng cao, bộ mặt nông thôn được đổi mới. Đặc biệt, cuộc vận vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” như một luồng gió mới thấm sâu vào từng hộ gia đình, từng người bằng những việc làm thiết thực, bổ ích. Với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, thôn đã huy động sức dân tham gia đóng góp làm đường giao thông, xây dựng các công trình phúc lợi. Đến nay, hệ thống đường giao thông nông thôn được bê tông hoá đến tất cả các trục đường xóm, ngõ, tạo thuận lợi cho nhân dân đi lại, giao lưu buôn bán. Thôn thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con xây dựng nếp sống văn hoá, như tổ chức việc cưới, việc tang theo đúng quy định mà cuộc vận động đã đề ra; không chăn thả gia súc, gia cầm ở gần nhà. Bên cạnh đó, phong trào xây dựng gia đình văn hoá đã và đang trở thành nòng cốt của phong trào xây dựng đời sống văn hoá. Phong trào đã tạo cho nhân dân ý thức tự quản, gắn kết cộng đồng, củng cố nâng cao mối quan hệ tình làng nghĩa xóm, giúp nhau xoá đói, giảm nghèo.

Không hẹn trước, chúng tôi tìm đến nhà Bí thư Chi bộ thôn. Mặc dù vào những ngày cuối năm rất bận rộn, nhưng ông vẫn thu xếp công việc, gặp gỡ, trò chuyện với chúng tôi về những nét đổi mới của địa phương mình. Với nét mặt hân hoan, Bí thư Chi bộ Xìn Minh Cường, giới thiệu: Thôn My Bắc có địa hình nằm theo quốc lộ 279,  thôn có 118 hộ với 626 khẩu, trong đó dân tộc Pà Thẻn chiếm 99%. Thu nhập bình quân đầu người đạt 4 triệu đồng/năm; bình quân lương thực 400 kg/người; toàn thôn có 100 Gia đình Văn hoá cấp tỉnh; 80% gia đình trong thôn có 3 công trình vệ sinh đảm bảo yêu cầu. Thôn có một đội bóng chuyền nam, một đội bóng chuyền nữ và một đội văn nghệ xung kích, thường xuyên luyện tập và tổ chức giao lưu văn nghệ-TDTT với các thôn, bản trong xã và với các xã bạn với nhiều tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc. Năm 1999, Thôn My Bắc ra mắt xây dựng Làng Văn hoá và đến năm 2002 được UBND tỉnh công nhận danh hiệu Làng Văn hoá. Nhân dân trong thôn đã xây dựng được quy ước nếp sống văn hoá.

Dân tộc Pà Thẻn là dân tộc ít người, sống quây quần thành chòm xóm, luôn đề cao tính cộng đồng. Nét đặc trưng của dân tộc Pà Thẻn được thể hiện rõ trong các dịp Lễ hội nhảy lửa, Lễ cầu mưa, Lễ cầu tạnh và các làn điệu hát giao duyên, những điệu múa Bát, múa mừng ngày mùa. Bên cạnh đó, cây sáo trúc là loại nhạc cụ được người phụ nữ dân tộc Pà Thẻn thường sử dụng trong các dịp Lễ, Tết, sinh hoạt văn hoá cộng đồng. Đám cưới của dân tộc Pà Thẻn cũng mang bản sắc riêng, chứa đựng nhiều ý nghĩa tình cảm của đôi trai gái khi kết duyên thành vợ chồng. Người Pà Thẻn ở thôn My Bắc có nghề dệt thổ cẩm truyền thống và người phụ nữ tự may cho mình những bộ trang phục với những nét hoa văn độc đáo được trang trí hài hoà, cùng với đồ trang sức như vòng cổ, vòng tay, khăn quấn đầu, tạo nên vẻ độc đáo, mang đậm nét bản sắc riêng của dân tộc mình.

Thôn My Bắc được thiên nhiên ban tặng có vị trí địa lý thuận lợi, tiếp giáp với xã Tân Trịnh và là cửa ngõ của huyện Quang Bình, địa bàn thôn nằm dưới chân núi Bắc Vì và bên bờ dòng sông Bạc hiền hoà với cảnh quan thiên nhiên đẹp, tạo thuận lợi cho việc phát triển du lịch sinh thái. Chính vì có những điều kiện thuận lợi đó, UBND huyện đã quyết định đầu tư xây dựng thôn My Bắc thành điểm Văn hoá gắn với phát triển du lịch cộng đồng, nhằm duy trì và phát huy những giá trị tuyền thống của dân tộc Pà Thẻn, đồng thời thúc đẩy phát triển KT-XH, nâng cao đời sống bà con nhân dân.

Nếu có dịp, mời bạn bớt chút thời gian lên thăm Hà Giang, thăm Làng Văn hoá-Du lịch thôn My Bắc, xã Tân Bắc. Bạn sẽ được tận mắt ngắm nhìn bóng dáng yêu kiều của các sơn nữ dân tộc Pà Thẻn, rồi bâng khuâng tự hỏi mình say rượu hay là say ai?. Chỉ biết, hương rượu thơm men trời men đất và sắc đỏ nồng nàn của những bộ trang phục truyền thống ấy, sẽ trở thành thứ hành trang trong suốt cuộc đời bạn, kể từ chuyến lãng du nơi địa đầu cực Bắc xa xăm...  

                                                                                                                                                                          Đăng Vũ